United Nations

ကမ္ဘာ့ စင်မြင့်ထက်မှာရော၊ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေပညာရှင်တွေကြားမှာပါ ဒီ "ဗီတိုအာဏာ (Veto Power) ပယ်ဖျက်ရေး သို့မဟုတ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး" ဟာ အလွန်ပူညံပူညံဖြစ်နေတဲ့ ခေါင်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်လွှားက အဖြစ်အပျက်တွေကို အခြေခံပြီး ဗီတိုအာဏာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ငြင်းခုံနေကြတဲ့ အဓိက အမြင်နှစ်ရပ်ကို အောက်ပါအတိုင်း လေ့လာကြည့်နိုင်ပါတယ်-

## ဗီတိုအာဏာကို ပယ်ဖျက်သင့်သည် သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်သင့်သည်ဟု ရှုမြင်ကြခြင်း

ဗီတိုအာဏာကို ဆန့်ကျင်သူတွေကတော့ ဒီစနစ်ဟာ ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးထက် အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွားကိုသာ ကာကွယ်ပေးနေတယ်လို့ ထောက်ပြကြပါတယ်။

 * **အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်မှုများကို နှောင့်နှေးစေခြင်း:** မြန်မာ၊ ဆီးရီးယား၊ ယူကရိန်း စတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုတွေ၊ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ လုံခြုံရေးကောင်စီက အရေးယူဖို့ ကြိုးစားတိုင်း ဗီတိုအာဏာရှင် (အထူးသဖြင့် တရုတ်နဲ့ ရုရှား) တွေက ပယ်ချလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်တဲ့ "ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေးကို ထိန်းသိမ်းရန်" ဆိုတဲ့ အချက်ကို တိုက်ရိုက် ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။

 * **ခေတ်နောက်ကျနေသော စနစ်ဖြစ်ခြင်း:** ဗီတိုအာဏာကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အနိုင်ရခဲ့တဲ့ နိုင်ငံ ၅ နိုင်ငံ (အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှား၊ တရုတ်) ကိုသာ ပေးအပ်ထားတာဟာ ၁၉၄၅ ခုနှစ်က အခြေအနေကိုသာ ထင်ဟပ်ပြီး၊ လက်ရှိ ၂၁ ရာစုရဲ့ ကမ္ဘာ့အင်အား အချိုးအကွေ့ (ဥပမာ - အိန္ဒိယ၊ ဂျာမနီ၊ ဘရာဇီး၊ ဂျပန် တို့လို နိုင်ငံတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ) ကို လျစ်လျူရှုထားရာ ရောက်ပါတယ်။

 * **ဒီမိုကရေစီ မကျခြင်း:** အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၃ နိုင်ငံရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကြီးမှာ နိုင်ငံ ၅ နိုင်ငံတည်းက ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးရဲ့ ကံကြမ္မာကို ခြယ်လှယ်ခွင့် ရနေတာဟာ မျှတမှုမရှိဘူးလို့ ထောက်ပြကြပါတယ်။

## ဗီတိုအာဏာ ဆက်ထားသင့်သည်ဟု ရှုမြင်ကြခြင်း (လက်တွေ့ကျသော နိုင်ငံရေးရှုထောင့်)

တစ်ဖက်မှာလည်း ကုလသမဂ္ဂ တည်မြဲရေးအတွက် ဗီတိုအာဏာက မရှိမဖြစ် လိုအပ်တယ်လို့ ယူဆသူတွေလည်း ရှိပါတယ်။

 * **အင်အားကြီးနိုင်ငံများ တိုက်ရိုက်စစ်မဖြစ်အောင် တားဆီးနိုင်ခြင်း:** ဗီတိုအာဏာရဲ့ မူလရည်ရွယ်ချက်က အင်အားကြီး ၅ နိုင်ငံကြားမှာ တိုက်ရိုက်စစ်ပွဲ (Third World War) မဖြစ်စေဖို့ပါ။ ပြဿနာတစ်ခုကို စစ်တိုက်ပြီး ဖြေရှင်းမယ့်အစား စားပွဲဝိုင်းမှာ ဗီတိုသုံးပြီး ငြင်းခုံခွင့် ပေးထားတဲ့ သဘောဖြစ်ပါတယ်။

 * **ကုလသမဂ္ဂ ပြိုကွဲမှုကို ကာကွယ်ခြင်း:** အကယ်၍ ဗီတိုအာဏာကိုသာ ပယ်ဖျက်လိုက်မယ်ဆိုရင်၊ အမေရိကန်၊ တရုတ် သို့မဟုတ် ရုရှား တို့လို နိုင်ငံတွေဟာ သူတို့သဘောမတူတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို အတင်းအကျပ် လိုက်နာရမယ့် အခြေအနေမျိုးမှာ ကုလသမဂ္ဂကနေ နှုတ်ထွက်သွားနိုင်ပါတယ်။ အရင်က ပေါ်ပေါက်ခဲ့ဖူးတဲ့ "နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အသင်းကြီး (League of Nations)" ဟာ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေ ပါဝင်မှု မရှိတော့တာကြောင့် ပြိုကွဲခဲ့ရတဲ့ သမိုင်းသင်ခန်းစာ ရှိပါတယ်။

**အနာဂတ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လမ်းစများ**

လက်ရှိမှာ လုံးဝပယ်ဖျက်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန် ခက်ခဲတဲ့အတွက် နိုင်ငံတကာက ကြားနေဖြေရှင်းနည်းတွေကို အဆိုပြုလာကြပါတယ်။ ပြင်သစ်နဲ့ မက္ကဆီကို နိုင်ငံတို့ ဦးဆောင်ပြီး **"လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုများနှင့် ကြီးမားသော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ ရှိနေသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် ဗီတိုအာဏာ အသုံးပြုခွင့်ကို ကန့်သတ်ရန်"** ကြိုးစားတွန်းအားပေးနေတာတွေလည်း ရှိပါတယ်။

ဒီလို ဗီတိုအာဏာကို အလုံးစုံ ပယ်ဖျက်လိုက်တာထက်စာရင်၊ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေလို ကိစ္စမျိုးမှာ ကန့်သတ်လိုက်တာမျိုးကရော လက်တွေ့ ပိုကျနိုင်မယ်လို့ ယူဆမိလားဗျ။