မြန်မာပြည်

 

မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယကြားမှာ မဟာဗျူဟာကျကျ တည်ရှိနေပေမယ့်၊ ဒီပထဝီဝင်အနေအထားရဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေကို အပြည့်အဝ မရယူနိုင်ဘဲ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု နောက်ကျကျန်ရစ်ခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေက အလွန်နက်နဲရှုပ်ထွေးပါတယ်။

အဓိက အကြောင်းရင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း လေ့လာသုံးသပ်နိုင်ပါတယ် -

### ၁။ ပြည်တွင်းစစ်နှင့် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှု

 * **ရေရှည်ပဋိပက္ခများ -** လွတ်လပ်ရေးရပြီးကတည်းက တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေဟာ ရပ်စဲသွားခြင်းမရှိခဲ့ပါဘူး။ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ ဆွေးနွေးအဖြေရှာနိုင်စွမ်း အားနည်းပြီး လက်နက်ကိုင်ဖြေရှင်းတဲ့ အလေ့အထကြောင့် နိုင်ငံရဲ့ အဖိုးတန် အရင်းအမြစ်တွေဟာ စစ်ပွဲတွေဆီသာ ရောက်ရှိကုန်ဆုံးသွားစေပါတယ်။

 * **အာဏာသိမ်းမှုများ -** အကြိမ်ကြိမ်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းယူမှုတွေကြောင့် နိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေစီစနစ် အမြစ်မတွယ်နိုင်ခဲ့ဘဲ နိုင်ငံရေးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး အင်စတီကျူးရှင်း (Institutions) တွေ စဉ်ဆက်မပြတ် ပျက်စီးခဲ့ရပါတယ်။

### ၂။ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်နှင့် အင်စတီကျူးရှင်းများ အားနည်းခြင်း

 * **တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု ကင်းမဲ့ခြင်း -** ခိုင်မာတဲ့ ဥပဒေစိုးမိုးမှုနဲ့ တရားစီရင်ရေးစနစ် မရှိတာကြောင့် ပြည်တွင်းပြည်ပ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ ဝင်ရောက်လာဖို့ အဓိက အဟန့်အတား ဖြစ်စေပါတယ်။

 * **ခရိုနီစီးပွားရေးနှင့် ခြစားမှု -** နိုင်ငံတော်ရဲ့ သယံဇာတနဲ့ စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းတွေဟာ လူတစ်စုရဲ့ လက်ထဲမှာသာ ချုပ်ကိုင်ထားပြီး အများပြည်သူအတွက် တန်းတူညီမျှ အကျိုးမခံစားရတဲ့ စနစ်တစ်ခု အမြစ်တွယ်နေခဲ့ပါတယ်။

### ၃။ သယံဇာတ ကျိန်စာ (Resource Curse)

မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကျောက်စိမ်း၊ ကျွန်းသစ်၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စတဲ့ သယံဇာတတွေ ပေါကြွယ်ဝပေမယ့်၊ ဒီသယံဇာတတွေဟာ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အားအင်ဖြစ်မလာဘဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကို ပိုမိုရှည်ကြာစေတဲ့ ငွေကြေးအရင်းအမြစ်တွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ သယံဇာတကို စည်းကမ်းမဲ့ လုလုယက်ယက် ထုတ်ယူသုံးစွဲမှုတွေကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပါ ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးလာရပါတယ်။

### ၄။ ပထဝီနိုင်ငံရေး လွန်ဆွဲပွဲများ (Geopolitical Vulnerability)

 * တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယကြားမှာ ရှိနေတာဟာ ကုန်သွယ်ရေးအရ အခွင့်အလမ်းကြီးမားပေမယ့်၊ တဖက်မှာလည်း အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွား လွန်ဆွဲပွဲ (Geopolitical Tug-of-war) ကြားမှာ မြန်မာနိုင်ငံက ကြားညပ်နေတတ်ပါတယ်။

 * အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေက သူတို့ရဲ့ နယ်စပ်လုံခြုံရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းနဲ့ သယံဇာတ လိုအပ်ချက်တွေအတွက် မြန်မာပြည်တွင်းရေးမှာ သွယ်ဝိုက်သောနည်းနဲ့ဖြစ်စေ၊ တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ ပါဝင်ပတ်သက်မှုတွေ ရှိနေတာက ပြည်တွင်းရေးကို ပိုမိုရှုပ်ထွေးစေပါတယ်။

### ၅။ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဆုံးရှုံးခြင်း (Brain Drain)

ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ ပညာရေးစနစ် ချို့ယွင်းခဲ့မှုကြောင့် ကျွမ်းကျင်လုပ်သားနဲ့ ပညာရှင် မွေးထုတ်နိုင်မှု အားနည်းပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာလည်း နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းတွေကြောင့် နိုင်ငံရဲ့ အဖိုးတန် လူငယ်လူရွယ်တွေ၊ ပညာရှင်တွေဟာ ပြည်ပနိုင်ငံတွေကို ထွက်ခွာနေကြရတဲ့ အရင်းအမြစ်ယိုစိမ့်မှု ပြဿနာကို အကြီးအကျယ် ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်ရလျှင် မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပြင်ပနိုင်ငံတွေရဲ့ ပထဝီဝင်အနေအထားကြောင့် ကျရှုံးနေရတာထက်စာရင်၊ ပြည်တွင်းက နိုင်ငံရေးစနစ် မခိုင်မာမှု၊ စီမံခန့်ခွဲမှု အလွဲအမှားတွေနဲ့ တိုင်းပြည်တည်ဆောက်ရေး (Nation-building) အားနည်းချက်တွေကြောင့်သာ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးကို ရောက်ရှိနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရှေ့ဆက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ဒီအကျပ်အတည်းတွေကနေ ရုန်းထွက်နိုင်ဖို့ဆိုရင် အပေါ်ကအချက်တွေထဲက ဘယ်ကဏ္ဍကို အဓိကထားပြီး အရင်ဆုံး ပြုပြင်ပြောင်းလဲသင့်တယ်လို့ မြင်ပါသလဲ။