မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ရာသီဥတု

 

ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့ချုပ် (WMO) နဲ့ အမေရိကန်အမျိုးသားသမုဒ္ဒရာနှင့် လေထုစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့ (NOAA) တို့ရဲ့ **၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ** နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်များအရ အယ်နီးညိုး (El Niño) နဲ့ လာနီညာ (La Niña) ရာသီဥတုအခြေအနေဟာ သိသိသာသာ အပြောင်းအလဲဖြစ်ဖို့ ဦးတည်နေပါတယ်။

လက်ရှိနောက်ဆုံးရ သတင်းအချက်အလက်များကို အနှစ်ချုပ် တင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်—

### ၁။ အယ်နီးညိုး (El Niño) အခြေအနေ (မေလ နောက်ဆုံးခန့်မှန်းချက်)

 * **အယ်နီးညိုး ပြန်လာနိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားနေခြင်း:** ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအီကွေတာအနီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အပူချိန်တွေဟာ သိသိသာသာ ပြန်လည်မြင့်တက်လာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

 * **ဖြစ်နိုင်ခြေ ရာခိုင်နှုန်း:** လာမယ့် **၂၀၂၆ ဇူလိုင်လ** အတွင်းမှာ အယ်နီးညိုး ဖြစ်စဉ်စတင်ဖို့ **၈၂% အထိ သေချာသလောက် ရှိနေပြီး**၊ အောက်တိုဘာကနေ နောက်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီ (၂၀၂၇) အထိ ဆက်လက်အားကောင်းနေဖို့ **၉၆% အထိ** ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

 * **WMO ရဲ့ သတိပေးချက်:** မော်ဒယ်လ်ခန့်မှန်းချက်တွေအရ ယခုတစ်ခေါက်ဖြစ်မယ့် အယ်နီးညိုးဟာ **အားကောင်းတဲ့အဆင့် (Strong Event)** ထိ ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

### ၂။ လာနီညာ (La Niña) အခြေအနေ

 * **လာနီညာ အားပျော့ပျက်ပြယ်သွားခြင်း:** ၂၀၂၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းက ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ အားပျော့တဲ့ လာနီညာ (Weak La Niña) ဖြစ်စဉ်ဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစပိုင်းမှာပဲ လုံးဝပျက်ပြယ်သွားခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

 * **ကြားနေအခြေအနေ (ENSO-Neutral):** လတ်တလော မေလအတွင်းမှာတော့ ပူခြင်း၊ အေးခြင်းမရှိတဲ့ ကြားနေအခြေအနေမှာပဲ ရှိနေပြီး၊ ဒီအခြေအနေကနေ အယ်နီးညိုးဘက်ကို အလျင်အမြန် ကူးပြောင်းတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တပတ်ရစ် လာနီညာ ပြန်ဖြစ်လာဖို့ အလားအလာ လုံးဝမရှိတော့ပါဘူး။

### မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် သက်ရောက်နိုင်မှု (ဒေသတွင်းခန့်မှန်းချက်)

မြန်မာ့မိုးလေဝသပညာရှင်များနဲ့ နိုင်ငံတကာခန့်မှန်းချက်များအရ ဇွန်လ/ဇူလိုင်လကစပြီး အယ်နီးညိုးအခြေအနေဘက် ကူးပြောင်းမှာဖြစ်လို့ အောက်ပါအချက်တွေကို သတိပြုရပါမယ်—

 * **မုတ်သုန်ဝင်ရောက်ချိန်နှင့် မိုးဦးကာလ:** မေလ ၂၂-၂၃ ဝန်းကျင်မှာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း မုတ်သုန်လေ စတင်ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး မိုးဦးပိုင်းမှာ မိုးရွာသွန်းမှု ရှိနိုင်သော်လည်း၊ အယ်နီးညိုးအရှိန်ကြောင့် မိုးလယ်နဲ့ မိုးနှောင်းကာလတွေမှာ မိုးရွာသွန်းမှု လျော့နည်းတာ၊ မိုးခေါင်တာမျိုး ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

 * **ပြင်းထန်တဲ့ အပူရှိန်:** မေလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနဲ့ အောက်ပိုင်းဒေသအချို့ (မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ ပဲခူး၊ ရန်ကုန်) မှာ နေ့အပူချိန် ၄၀ ကနေ ၄၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ ပြင်းထန်တဲ့အပူရှိန်ကို ဆက်လက်ခံစားရနိုင်ပါတယ်။

 * **စိုက်ပျိုးရေးသတိပေးချက်:** အပင်ကနေ ရေငွေ့ပျံနှုန်း မြင့်မားပြီး မြေဆီလွှာခြောက်သွေ့မှုတွေ ရှိနေနိုင်တာကြောင့် တောင်သူဦးကြီးများအနေနဲ့ စိုက်ပျိုးရေရရှိမှုနဲ့ ရာသီဥတုအပြောင်းအလဲကို ဂရုပြုစောင့်ကြည့်သင့်ပါတယ်။